Wojsko rzymskie okresu królestwa

Serwiusz Tuliusz. Wielu historyków zaprzecza, jakoby to Tuliusz dokonał reformy społecznej. Uznają, że do reformy doszło tak naprawdę dopiero w III, II wieku p.n.e.

O  armii rzymskiej okresu monarchii wiemy bardzo niewiele. Problem wynika głównie z braku odpowiednich źródeł sprzed republiki traktujących na temat wojska rzymskiego tego okresu.

Żołnierzem zostać mógł tylko obywatel o odpowiednim statusie majątkowym, który pozwoliłby mu na kupno wyposażenia. Ponadto co jest ciekawe nie otrzymywał on żadnego żołdu, ani racji żywnościowych. Żołnierz początku monarchii musiał być w pełni niezależny finansowo.

Pobór opierał się na strukturze społecznej zaprowadzonej jeszcze za Romulusa. Obywatele byli podzieleni na 3 tribusy, gdzie każdy z nich liczył po 10 kurii. Każda kuria w razie zagrożenia zewnętrznego miała wystawić 100 osobowy oddział piechoty, tzw. centurię. A więc razem 3 tribusy wystawiały łącznie 3000 armię. Dodatkowo każdy z nich zobligowany był do wystawienia 100 osobowego oddziału jeźdźców, co łącznie ze wszystkich tribusów dawało 300 jeźdźców. Armia rzymska wynosiła więc w początkowym okresie monarchii 3300 żołnierzy. Dowódcą tribusy był trybun wojskowy.

Z  czasem zaczęto myśleć o zwiększeniu liczebności armii, co wymagało jednak przeprowadzenia reform społecznych. Reformy wprowadził Serwiusz Tuliusz, który podzielił społeczeństwo na 5 klas wedle cenzusu majątkowego:

Klasa	Opis
I klasa	Obywatele o majątku powyżej 100 000 asów. Ich uzbrojeniem były: hełm, tarcza okrągła (clipeus), nagolenniki, pancerz, włócznia (hasta) i miecz. Siła wynosiła 80 centurii.
II klasa	Obywatele o majątku od 75 000 do 100 000 asów. Ich uzbrojeniem były: hełm, tarcza podłużna, nagolenniki, włócznia (hasta) i miecz. Siła wynosiła 20 centurii.
III klasa	Obywatele o majątku od 50 000 asów. Ich uzbrojeniem były: hełm, tarcza podłużna, nagolenniki, włócznia (hasta) i miecz. Siła wynosiła 20 centurii.
IV klasa	Obywatele o majątku do 25 000 asów. Ich uzbrojeniem były: włócznia (hasta) i oszczep. Siła wynosiła 20 centurii. Klasa ta wystawiałą także dwie centurie trębaczy grających na rogu i trąbie.
V klasa	Obywatele o majątku do 11 000 asów. Ich uzbrojeniem były: proce i kamienie do rzucania. Siła wynosiła 30 centurii

Obywatele poniżej progu 11 000 asów tworzyli jedną centurię i byli wolni od służby wojskowej. Z kolei obywatele najlepiej usytuowani materialnie tworzyli 12 centurii jazdy. Centurie podzielono ze względu na wiek:
- na młodsze (od 17 do 46 roku)
- na starsze (od 46 do 60 roku)

Po reformie łączna siła armii rzymskiej wynosiła 19 300 żołnierzy. Armia rzymska okresu królestwa była więc bardzo zbliżona do armii greckiej zarówno pod względem siłowym jak i zbrojnym. Styl walki także był podobny, ponieważ często stosowano falangę.