Principes

Legioniści rzymscy z czasów republiki. Po lewej żołnierz z formacji triarii, po prawej jeden z hastati lub principes.

Principes byli legionistami walczącym w drugiej linii manipułów republikańskiej armii rzymskiej.
W liczbie pojedynczej principe, uzbrojony był podobnie jak hastati, czyli w krótki miecz (gladius) i dwa 120 cm oszczepy (pila). Nosili na sobie pancerze kolcze, czyli kolczugi oraz hełmy i nagolennicę. Wyposażenie musieli sobie sami zapewnić. Wedle przekazów Polibiusza stan uzbrojenia ochronnego hastati, principes i traiarii był taki sam i w większym stopniu zależał od stanu majątkowego żołnierzy.

Principes byli starsi od hastati ale młodsi niż triarii.
Rekrutowano ich spośród mężczyzn od 24 do 30 roku życia. Podobnie jak hastati, stosowali taktykę "pilum-gladius", która polegała na rzucaniu pilami, a potem walce mieczem.
Ujednolicona armia po reformie Mariusza przypominała wyglądem i uzbrojeniem principes.

W  czasie bitwy principes wykorzystywani byli dopiero kiedy pierwsza linia została powstrzymana. Wówczas principes wykonywali kontratak mający zgnieść zmęczonego wcześniejszą walką przeciwnika. Ten manewr pozwalał przegrupować się i odzyskać siły na tyłach hastati.
Principes podobnie jak hastati byli podzieleni na 10 manipułów po 120 żołnierzy.