Mur Antoninusa

Mur Antoninusa zbudowany został w 142 roku n.e. na polecenie Antoninusa Piusa.

O  budowie wału Antoninusa zadecydował oficjalnie cesarz Antoninus Pius, na wniosek namiestnika Bretanii, Kwintusa Lolliusa Ubricusa.

Jego decyzja wynikała z zajadłych ataków Kaledończyków na terytorium rzymskie. Mur miał przede wszystkim na celu zastąpienie wału Hadriana zbudowanego około 160 kilometrów na południe, co oznaczało, że Rzymianie chcieli nadal podbijać tereny położone na północy. Ostatecznie jednak ekspansja się nie powiodła, bowiem nie udało się pokonać Piktów. Tym samym mur Antoninusa pozostał najbardziej na północ wysuniętym pasem Brytanii. Obszar powyżej muru Rzymianie nazwali Kaledonią, a tereny między wałami "Starą Północą".

Budowa muru rozpoczęła się w 142 roku n.e., a skończyła w 144 roku n.e. Wał przebiegał przez pas środkowy Szkocji, na naturalnej linii przewężenia Forth-Clyde. Był on o połowę krótszy od Muru Hadriana i tym samym łatwiejszy do obrony.

Mur został opuszczony w 164 roku n.e. wskutek serii niszczycielskich najazdów Piktów. Potem na krótko użytkowany był przez oddziały Septymiusza Sewera od 207 n.e. Kamienie z porzuconych fortyfikacji służyły od tego czasu jako budulec okolicznych domostw.

Mur był typowym nasypem ziemnym, zbudowanym z kamienia i torfu. Mierzył 58,5 km długości, miał około 4 metry wysokości i 4,5 szerokości. Po stronie północnej przylegała do niego fosa o szerokości 12 i głębokości 4 metrów. Od strony południowej wzdłuż muru Rzymianie zbudowali drogę pozwalającą swobodnie przemieszczać się wzdłuż wału. W skład umocnień wchodziło 19 fortów rozmieszczonych co 3 km. Do dziś najlepiej zachowany pozostał jeden z najmniejszych fortów - Rough Castle Fort.

Mur został porzucony po zaledwie dwudziestu latach, kiedy to Rzymianie wycofali się z terenów dzisiejszej południowej Szkocji i powrócili do wału Hadriana w roku 164 n.e. Z tym wydarzeniem wiąże się legenda o wodzu klanu Grahamów, Graemie. Podobno był on wielkim kaledońskim wojownikiem, który złamał potęgę Rzymian i wygnał ich za Mur Hadriana.

W  197 roku n.e. mur był wielokrotnie atakowany. Za cesarza Septymiusza Sewera postanowiono o odbiciu "Starej Północy". Obaszar udało się zająć w 208 roku n.e. Tereny te Rzymianie zajmowali przez kilka następnych lat, dlatego mur niekiedy nazywa się Wałem Sewera.

Choć większość Wału została zniszczona, jego niektóre szczątki zachowały się w Bearsden, Kirkintilloch, Twechar, Croy, Falkirk i Polmont.