Miary rzymskie

Rzymskie jednostki miernicze zostały oparte o greckie i egipskie standardy. Były one generalnie dokładne i często stosowane w życiu codziennym.

Miary długości

Miara	w metrach [m]
Miliarium	1478
Actus	35,47
Pertica	2,956
Passus	1,478
Gradus	0,739
Pes	0,296
Cubitus	0,44

Podstawową jednostką rzymskich miar długości była stopa (pes). Stopę dzielono na mniejsze jednostki: dodrans (3/4), bes (2/3), triens (1/3), quadrans (1/4), sextans (1/6), uncia (1/12), semiuncja (1/24) i sicilius (1/24).
Odległości mierzono osobnymi miarami: krok (gradus), podwójny krok (passus), tyczka (perlica), długość bruzdy wyoranej przez woły bez zatrzymania dla wypoczynku (actus), tysiąc kroków ( miliarium lub milia passuum) oraz przejęty od egipcjan łokieć (cubitus).

Miary powierzchni

Najpospolitszą miarą powierzchni było iugerum, które pierwotnie oznaczało obszar, który para wołów (stąd nazwa od jugum, czyli "jarzmo") może zaorać w ciągu dnia. Było to pole 35,5 m na 71 m, wynoszące 2520,6 m kwadratowych.
Gdy istniała potrzeba posługiwania się większymi jednostkami, stosowano heredium, centuria i saltus. W Egipcie za panowania rzymskiego w powszechnym użyciu była arura.

Miary pojemności

Miara	w litrach [l]
Quadrantal	26,20
Urna	13,10
Congius	3,27
Sextarius	0,545
Libra	0,327
Hemina	0,274
Quartarius	0,136
Acetabulum	0,068
Cyathus	0,0455

Miary pojemności wywodzą się z naczyń, w których przechowano produkty zarówno płynne jak i sypkie. W tym celu ustalono dla nich osobne serie miar.
Dla płynów Rzymianie przejęli swe miary pojemności od Ateńczyków. System został ustalony w III wieku p.n.e. i nie podlegał poważniejszym zmianom w późniejszych czasach. Podstawową jednostką dla płynów był sextarius.
Do mierzenia substancji sypkich używano tych samych miar od sextariusa w dół. Dla większych ilości tych produktów stosowano modius, wynoszący około 8 litrów i semimodius równy 4 litrom.

Miary masy

Podstawową jednostką wagową była libra, nazywana także pondus. Libra od III wieku p.n.e. miała ustaloną wagę nie ulegającą poważniejszym wahaniom w późniejszym okresie.

Miara	w gramach [g]	Miara	w gramach [g]
Libra	327,45	uncia	27,288
Deunx	300,16	Semuncia	13,664
Dextans	272,88	Binale sextulae	9,096
Dodrans	245,59	Sicilicus	6,822
Bes	218,30	Sextula	4,548
Septunx	191,02	Drachma	3,411
Semis	163,73	Dimidia sextula	2,774
Quincunx	136,44	Scripulum	1,137
Triens	109,15	Obolus	0,568
Quadrans	81,86	Lupinus	0,283
Sextans	54,58	Siliqua	0,189
Sescuncia	40,93

Libra dzieliła się na 12 uncji (1 uncja wynosiła 27,288 g).
Jednostki takie jak drachma i obolus, weszły w użycie w czasach cesarskich. Siliqua i lupinus pojawiły się dopiero za czasów Konstantyna i służyły do ważenia złota.