Forum Trajana

Forum Trajana oficjalnie otwarto 18 maja 113 roku n.e.

Pierwsze prace nad Forum rozpoczęły się w 107 roku n.e. Polegały one na przygotowaniu właściwego terenu. Postanowiono w tym celu zburzyć niektóre kamienice czynszowe znajdujące się wokół wzgórza kwirynalskiego. Los kamienic podzieliło również znajdujące się tam Atrium Libertatis, w którym według zwyczaju dokonywano wyzwoleń niewolników. Aby móc pomieścić forum o zaplanowanych wymiarach należało jeszcze usunąć znaczną część samego wzgórza.

Cały plac forum zajmował przestrzeń o wymiarach 300 m na 185 m, jednakże tzw. "forum właściwe", było placem o wymiarach wynoszących jedynie 116 m długości i 95 m szerokości. Posadzka Forum wybrukowana była różnokolorowymi marmurami. Dwa boki placu tworzyły kolumnowe portyki, za którymi rozciągały się eksedry o głębokości 45 m, będące miejscem wielu dysput ówczesnych intelektualistów.
Między kolumnami portyków o szerokości 12 m każdy umieszczono posągi wybitnych mężów stanu. Portyki pokryte były dachem i posiadały dwie kondygnacje. Wyższą kondygnację zajmowała attyka poprzedzielana posągami jeńców dackich.
Pośrodku placu znajdował się wielki, pozłacany posąg Trajana na koniu. Na przeciwległym końcu Forum przylegał do Basilica Ulpia), która niejako zamykała Forum.

Rekonstrukcja Forum Trajana

Zaraz za bazyliką rozpościerał się szeroki na 24 m i głęboki na 16 m, dziedziniec. Przylegały do niego po obydwu stronach dwie biblioteki. W jednej z nich przechowywano dzieła łacińskie, a w drugiej greckie. Ściany bibliotek, były podwójne i wykonane z cegły, co zapobiegało gromadzeniu się wilgoci. W bibliotece łacińskiej, oprócz zabytków literatury pięknej, przechowywano również edykty cesarskie, pretorskie i inne źródła prawa. Po środku dziedzińca znajdowała się kolumna Trajana.
W 117 roku n.e. , senat uchwalił aby na Forum wznieść jeszcze łuk poświęcony Trajanowi. Po każdej stronie zdobiony był trzema kolumnami, które dzieliły go na pięć części. Środkowa część stanowiła wejście. Pozostałe cztery części, mieściły nisze w których umieszczono posągi jeńców dackich. Na szczycie łuku znajdował się posąg Trajana w wozie triumfalnym, ciągnionym przez sześć koni.

Uroczyste otwarcie Forum przypadło na dzień 18 maja 113 roku n.e.
Za dziedzińcem znajdował się jeszcze półokrągły plac, na którym cesarz Hadrian wzniósł świątynię boskiego Trajana. Była to budowla o monumentalnych wymiarach. Warto wspomnieć, że fasada świątyni składała się z ośmiu kolumn o średnicy 2 m każda i wysokości 20 m. Portyki boczne wznosiły się natomiast na kolumnach o średnicy 1,80 m. Świątynię otaczała zaokrąglona kolumnada.
Cesarz Aleksander Sewer nakazał na Forum umieścić posągi znakomitych osobistości, a cesarz Tacyt nakazał wzniesienie posągu Aureliana na Forum.