Cyrenajka rzymska

Cyrenajka to historyczna kraina we wschodniej Libii będąca prowincją rzymską.
Mimo że istnieją pewne nieporozumienia co do dokładnego terytorium zaanektowanego przez Imperium Rzymskie, wiadome jest że Cyrenajka przekształcona została w rzymską prowincję w 78 roku p.n.e. wraz z Kretą. W 20 roku p.n.e. stała się ona prowincją senatorską, podobnie jak bardziej znacząca zachodnia Africa proconsularis, i w przeciwieństwie do Egiptu, który stał się domeną imperialną sui generis (pod specjalnym zarządem gubernatora, praefectus augustalis) w 30 roku p.n.e.

Reformy przeprowadzone (w tym powstanie tetrarchii) przez Dioklecjana w 296 roku n.e. zmieniły strukturę administracyjną prowincji. Cyrenajka została podzielona na dwie oddzielne prowincje: Libya Superior, zawierającą Pentapolis ze stolicą w Vyrene, oraz Libya Inferior ze stolicą w Marmaryce.
Obie prowincje należały do diecezji egipskiej.

Zachodni sąsiad - Trypolitania, największa odłączona część byłej Africa proconsularis stała się częścią diecezji afrykańskiej.
Po trzęsieniu ziemi w 365 roku n.e. stolica Cyrenajki został przesunięta do Ptolemaidy. Po podziale imperium w 395 roku n.e. Cyrenajka stała się częścią Cesarstwa Wschodniorzymskiego granicząc na zachodzie z Trypolitanią będącą już pod panowaniem Wandalów.